مهارتهای تحصیلي و برنامه ريزي درسي

با آنکه زندگی دانشجویي محدود به تحصيل و درس خواندن نيست و دانشجويان بايد در برنامه و فعاليت هاي مختلف اجتماعي، ورزشي ، هنري نيز مشارکت فعالي داشته باشند و به رشد شخصيت و مهارت هاي فردي خود بپردازند ، با اين وجود، تحصيل و مطالعه يكي از برنامه هاي اساسي زندگي دانشجويي است و تفاوت هاي عمده اي با شيوه مطالعه دوران دبيرستان دارد. آنچه در اين روند تفاوت، نمود پيدا مي­كند اين است كه نقش فراگير در تحصيل مهمتر و بار مسئوليت دانش اندوزي او سنگين تر مي­شود. استاد صرفا مطالب كليدي و سنگين را تدريس مي­كند و لذا فراگير بايد هم مطالب سهل را خود بخواند و هم مطالب سهل را به كمك استاد بفهمد تا در نهايت به يك درك جامع و كلي از ماده درسي نائل آيد .

قسمتی از تفاوت های تحصيل در دانشگاه و دبيرستان عبارت اند از :

۱- حجم بالای مطالب درسی

۲- محوریت دانشجو و نه استاد در تحصیل

۳- تاکید بر مشارکت دانشجویان در آموزش

۴- فقدان نظارت بر نحوه مطالعه دانشجو

۵- نظارت نه چندان قوی بر حضور و غیاب دانشجو

۶- تاکید بر کارهای عملي و تهيه مقالات

۷- ضرورت استفاده از متون غیر فارسی

۸- متعدد بودن و یا پراکندگی متون و منابع درسي

با توجه به موارد ذکر شده شما باید در شیوه تحصيل خود تجديد نظر نماييد.

تمام فعالیتها و تلاشهای ما هنگاممطالعه به منظور رسيدن به بهره وري بيشتر و يادگيري بهتر است. مطالعه زماني داراي بيشترين بازدهي است که طبق اصول خاص و نظام هدفمند انجام گيرد. براي داشتن مطالعه هدفمند و ثمربخش مراحل زير هنگام مطالعه بايد در نظر گرفته شود.

بخش اول: بخش پیش مطالعه

هدف کسب آمادگی برای انجام مطالعه است. و باعث افزايش دقت و توجه و تمرکز حواس مي­شود و كل اين مرحله زماني بين ۲ تا ۶دقيقه را شامل مي­شود. اين بخش موارد زير را در برمي­گيرد.

۱- بررسی اجمالی کتاب

۲- بررسی اجمالی هر فصل

۳- سوال گذاری

بخش دوم: بخش حین مطالعه

به منظور انجام این مرحله یادگيري وجود قلم و کاغذ ضروري است.

۱- مطالعه و یاداشت برداری و حاشيه نويسي از مطالب مهم

۲- یادگیري

بخش سوم: پس از مطالعه

بخش سوم شامل مراحل مرور است. مرور در چندین مرحله صورت می­گيرد و اهميت آن در افزايش زمان پايداري مطالب در حافظه است.

۹۰% یادگیري طي مراحل قبل انجام مي­شود و ۱۰% باقيمانده مربوط به مرور است ولي اگر مراحل مرور به دقت انجام نگيرد مطالب در ذهن پايدار نمي­ماند و تمام زحمات ما از بين مي­رود.

بهترین مرور باید طبق زمان بندي زير صورت گيرد.

مرور اول: یک روز بعد از یادگيري مطلب

مرور دوم: ۱۰ روز بعد از یادگیري مطلب

مرور سوم :۱ ماه بعد از یادگیري مطلب

مرور چهارم: ۴ ماه بعد از یادگیري مطلب

به این ترتیب اطلاعات تا يکسال بعد در ذهن باقي مي­ماند.

اگر قصد داری مطالب را مدت طولانی تري در ذهن ثبت کنيد احتياج به مرورهاي ثانويه داريد.

شامل مرور پنجم تا نهم که مطالب را تا سالها در ذهن ثبت می­کند.

نکته ای که در اینجا بسيار اهميت دارد افزايش تمركز حين مطالعه است كه مي­تواند در تسهيل موارد فوق مفيد باشد.

توجه به نکات زیر کمك كننده خواهد بود:

۱- پیش بیني ميزان مطالبي که قصد مطالعه آن را داريد و در نظر گرفتن زمان معين براي آن، تمرکز شما را افزايش مي­دهد.

۲- یاد آوری تلاشهاي موفق گذشته در زمينه يادگيري تمرکز شما را هنگام مطالعه افزايش مي­دهد.

۳- در انجام کارهای جزئی روزمره هم سعي کنيد تمركز داشته باشيد. كارهايي مثل دقت در بستن بند كفش، شمردن پله ها و...

۴- قبل از شروع مطالعه نفس های عمیق بکشيد.

۵- هنگامی که تمرکز ندارید چشمهايتان را ببنديد. موفقيت هاي آينده را تجسم كنيد و سپس مجددا مطالعه كنيد.

۶- از تکنیک تار عنكبوت استفاده كنید: يعني دقيقاً مثل عنكبوت كه به ارتعاشات تارهاي خود حساس است و نسبت به هر ارتعاشي حساسيت نشان نمي­دهد، عميقاً به عوامل مخل(سروصدا، باز و بسته شدن در و...)توجه نكنيد.

۷- افکار سرگردان را در یک مسیر خاص قرار دهيد، تمركز داشتن به معناي تسلط بر افكار مزاحم نيست بلكه كنترل كردن آنهاست.

۸- از روش تیک زدن موارد حواس پرتی استفاده کنيد. هرزمان هنگام مطالعه فكرتان منحرف شد روي برگه اي يك تيك بزنيد و سپس به خود بگوييد(( حالا اينجا باش )) و به مطالعه بپردازيد. اوايل شروع اين تمرين ممكن است تعداد تيك ها زياد باشد ولي به تدريج از تعداد آنها كاسته مي­شود و اين به معناي افرايش تمركز شماست.

۹- مقدار مطالعه را متناسب و معقول انتخاب کنید.

۱۰- در مورد مطالعه دروس تناوب داشته باشید. درسهای تحليلي و حفظي رادر کنار هم بخوانيد.

۱۱- از کارهای انجام نشده خود یک فهرست تهيه كنيد و در اوقات استراحت آنها را انجام دهيد.

۱۲- سعی کنید موقعيت هايي را کهدر آنها نمي­توانيد تمركز داشته باشيد تجزيه و تحليل كنيد.

۱۳- بین سختی انجام کار و ميزان توانمندي خود تعادل ايجاد کنيد.

۱۴- شروع مطالعه از ساده به مشکل تمرکز را افزایش می­دهد.